ทบ.๕๐๐ - ๓๐๐
หน้า   ๑   ของ  ๑๐ หน้า

 

แผนงาน                                      การพัฒนาคุณภาพชีวิตข้าราชการและครอบครัว รร.กสร.ศสร.
งาน                                            การส่งเสริมคุณภาพชีวิตและสิ่งแวดล้อม
กลุ่มงบโครงการ                            การพัฒนาคุณภาพชีวิตและสิ่งแวดล้อม

โครงการหลัก      การสุขาภิบาล รร.กสร.ศสร.

ชื่อโครงการ                                 การบำบัดน้ำเสียด้วยชีวภาพ (อีเอ็ม) รร.กสร.ศสร.
หน่วยรับผิดชอบโครงการหลัก          รร.กสร.ศสร.
หน่วยเจ้าของโครงการ                   รร.กสร.ศสร.
วันเสนอโครงการ                             ๙   ก.พ.๔๗
วันอนุมัติโครงการ                          ๑๓  ก.พ.๔๗
-----------------------------------------------------------

             ๑. วัตถุประสงค์ของโครงการ
          ๑.๑  ช่วยกำจัดกลิ่นเหม็น และน้ำเสีย จากฟาร์มปศุสัตว์ได้ ภายใน ๑-๒ สัปดาห์

            ๑.๒  ช่วยปรับสภาพดิน – น้ำ ให้สมดุลของสิ่งที่มีชีวิต  เป็นการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ  และสิ่งแวดล้อมโลก
            ๑.๓  ช่วยกำจัดแมลงวัน และแมลงนำโรคต่าง ๆ  ด้วยการตัดวงจรชีวิตของหนอนแมลงวัน ไม่ให้เข้าดักแด้เกิดเป็นตัวแมลงวัน
            ๑.๔  เป็นตัวอย่างส่งเสริมการผลิต เป็นการสร้างทำ  ปฏิบัติให้เป็นรูปธรรม  ซึ่งนำไปใช้ได้จริง ทั้งในด้านการเพิ่มผลผลิตเกษตรกรรม  ปศุสัตว์ และ แก้มลพิษทางดิน ทางน้ำ สิ่งแวดล้อม บุคคลใด ๆ ก็สามารถทำได้ด้วยตนเอง ไม่ต้องใช้เครื่องยนต์กลไกซับซ้อน     สามารถทำได้ทั้งเด็กและผู้ใหญ่  ปลอดภัยต่อผู้ผลิต    ผู้บริโภค   และ ปลอดภัยต่อสิ่งแวดล้อม
           ๑.๕  ดำเนินตาม โครงการชีววิถีเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน ตามแนวพระราชดำริ         
            ๑.๖   เพื่อให้การสุขาภิบาล และการพัฒนาคุณภาพชีวิต  ด้านอนามัย และสิ่งแวดล้อมของ รร.กสร.ศสร    ดียิ่งขึ้น


๒.หลักการและเหตุผล
๒.๑  กล่าวทั่วไป
ปัญหาสิ่งแวดล้อม เป็นเรื่องใหญ่  และสำคัญยิ่งต่อธรรมชาติ มนุษย์และสัตว์  กระบวนการเทคนิคของเกษตรเคมี  เป็นการทำลายสิ่งแวดล้อม และมลภาวะ  การแก้ไขที่สำคัญ คือ  การใช้วิธีธรรมชาติ ปรับให้คืนสู่ธรรมชาติ   พัฒนาปรับปรุงส่วนที่เป็นธรรมชาติให้เจริญถาวร  เกษตรกรสามารถอยู่อย่างพอเพียง  พึ่งพาตนเองได้  ร่วมกันสร้างความเข้มแข็งให้ครอบครัว และชุมชน   นำไปสู่คุณภาพชีวิตที่ดี และ เป็นการพัฒนาอย่างยั่งยืนต่อไป

 


                                                                                                                       ทบ.๕๐๐ - ๓๐๐
                                                                                                            หน้า  ๒  ของ   ๑๐  หน้า

            อีเอ็ม  (EM  ย่อมาจาก  Effective  Microorganisms )  คือ กลุ่มจุลินทรีย์จากธรรมชาติ  ที่มีประสิทธิภาพ  มีแต่ประโยชน์  ไม่มีพิษภัย  ไม่เป็นอันตรายต่อสิ่งมีชีวิต   ไม่สามารถใช้ร่วมกับ สารเคมีและยา
ฆ่าเชื้อต่าง ๆ ได้  เป็นตัวเอื้อประโยชน์แก่ พืช สัตว์ และสิ่งมีชีวิตทั้งมวล   เป็นตัวทำลายความสกปรกทั้งหลาย  จึงนำไปใช้มุ่งเน้นในการไม่ทำลายสิ่งแวดล้อม

            EM นี้ ยังสร้างกรดอะมิโนที่สร้างโปรตีนจำเป็นต่อการเจริญเติบโตในสิ่งมีชีวิต และวิตามิน  K และยังสร้างพวก กรดไขมันที่สามารถยับยั้ง การเจริญเติบโตของพวกแบคทีเรีย พวกที่ทำให้เกิด โรคบิด หรือ ท้องเสียได้ด้วย ( พวก Shigella และ Salmonella ) จึงเป็นประโยชน์มาก สำหรับสิ่งมีชีวิต การทำปศุสัตว์  ไม่เป็นพิษต่อสิ่งแวดล้อม  ระบบนิเวศน์วิทยา 

           กลุ่มแบคทีเรียที่มีประโยชน์นี้ เช่น กลุ่ม บาซิลัส  ได้แก่  เอสเชอริเชีย โคไล (Escherichia  Coli)  , เอนเทอโรแบคเทอร์  (Enterobacter  Aerogenes) , แบคเทรอยเดส แฟรคจิลิส  (Bacteroides  Fragillis)
การจัดทำ EM ซึ่งเป็นเชื้อจุลินทรีย์ที่ไม่ต้องการออกซิเจน 

            เป็นกระบวนการ หรือกรรมวิธีย่อยสลาย  ที่จุลินทรีย์ หรือแบคทีเรียย่อยสลายสารอินทรีย์ ที่มีอยู่ในน้ำ โดยไม่ใช้ออกซิเจนอิสระ  แต่จะใช้ออกซิเจน  และเอนไซม์ที่มีอยู่ในสารประกอบต่าง ๆ  (ในตัวผลไม้ หรือกากน้ำตาล)  หรือในสารประกอบต่าง ๆ ในของเสีย เช่น  เกลือซัลเฟต (SO4)=     เกลือไนเตรต (NO3)-  เป็นต้น  เพื่อเป็นแหล่งพลังงานแทนออกซิเจนอิสระ  สำหรับการเจริญเติบโต และการสร้างเซลล์ใหม่

             จุลินทรีย์พวกนี้ จะเป็น  Anaerobic  Bacteria  และ  Facultative  Bacteria  และผลจากปฏิกิริยาการย่อยสลายนี้ จะเกิด ก๊าซมีเธน (CH4)     คาร์บอนไดออกไซด์ (CO2)     ไฮโดรเจนซัลไฟด์ (H2S)     น้ำ (H2O)   และ พลังงาน    ดังสมการ

  1. สารอินทรีย์                             CO2    +  H2O   +  CH4     +  H2      +   H2S   +   พลังงาน

    (C,O,H,N,S)

                      และพลังงานที่เกิดขึ้น จะถูกแบคทีเรียใช้ในการเคลื่อนไหว และอีกส่วนหนึ่ง จะถูกนำไปใช้ในการสร้างเซลล์ใหม่  ดังสมการ

  1. สารอินทรีย์  +  ออกซิเจนจากเกลือต่าง ๆ                 แบคทีเรีย             C5H7O2N  แบคทีเรียตัวใหม่ หรือ เซลล์ใหม่

                              หรือจากสารประกอบในของเสีย              พลังงาน

คุณลักษณะของ  EM
-   EM  เป็นกลุ่มจุลินทรีย์ที่มีชีวิต ที่ได้จากธรรมชาติ นำมาเพาะเลี้ยง และขยายให้จุลินทรีย์แต่ละชนิด  ขยายตัว (แบ่งเซลล์) ในปริมาณที่สมดุลด้วยเทคโนโลยีพิเศษ โดยใช้อาหารจากธรรมชาติ เช่น  น้ำตาล ฯลฯ
-    EM  เป็นกลุ่มจุลินทรีย์ที่มีชีวิต และไม่สามารถใช้ร่วมกับสารเคมี ยาปฏิชีวนะ และยาฆ่าเชื้อต่าง ๆ ได้
-    EM  ไม่เป็นอันตรายต่อสิ่งที่มีชีวิต  เช่น คน สัตว์ พืช และแมลงที่เป็นประโยชน์

 


                                                                                                                         ทบ.๕๐๐ – ๓๐๐
                                                                                                             หน้า  ๓   ของ   ๑๐  หน้า    

-    EM  ช่วยปรับสภาพความสมดุล ของสิ่งมีชีวิตและสิ่งแวดล้อม                                                                   -    EM  เป็นของเหลวสีน้ำตาล  กลิ่นหอม อมเปรี้ยว  อมหวาน   ถ้าเสียแล้วมักจะมีกลิ่นเหม็นเน่าเหมือนจากท่อน้ำทิ้งเก่า ๆ แต่ยังสามารถนำไปใช้ประโยชน์ ในด้านอื่นอีก เช่น ใช้ผสมน้ำรดกำจัดวัชพืชได้
-   EM   มีประโยชน์ ด้านการเกษตร (ทำปุ๋ยคอกหมัก   การเตรียมดินสำหรับปลูกพืช) , การประมง (เลี้ยง กบ  ตะพาบน้ำ  ปลา  จระเข้) , สัตว์เลี้ยง (ไก่  วัว  ควาย  สุกร ) , ฮอร์โมนพืช ,เลี้ยงกุ้งกุลาดำ   นอกจากนี้ยังนำไปผสมน้ำราดตามท่อระบายน้ำ แก้น้ำเสีย บำบัดกลิ่นเหม็น  และยังกำจัดแมลงวันจากเศษอาหาร ได้ด้วย   
             สำหรับในประเทศไทย  กรมวิทยาศาสตร์การแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข   ได้นำ EM ไปวิเคราะห์แล้ว  รับรองว่าจุลินทรีย์ EM ไม่เป็นอันตรายต่อมนุษย์และสัตว์   จึงสามารถนำ EM  ไปใช้ประโยชน์ได้หลายประการ ดังนี้

  1. ใช้กับพืชทุกชนิด
  2. ใช้กับการปศุสัตว์
  3. ใช้กับการประมง
  4. ใช้กับสิ่งแวดล้อม

 
๒.๒  คำสั่ง นโยบาย   ที่ได้รับ
ได้รับคำสั่ง   จาก พ.อ.ธนดล  เผ่าจินดา  รอง ผบ.รร.กสร.ศสร.  เมื่อ  ๓ ก.พ.๔๗
(ให้ ร.อ.อดุลย์   ปานสกุล ประสาน  ผบ.ร้อย.บร.กบร.รร.กสร.ศสร.จัดชุดทำงานสร้าง EM  เพื่อดำเนินการบำบัดน้ำเสีย กลิ่นเหม็น  เขตปศุสัตว์ และ ในเขตสุขภิบาลของหน่วย   ตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไป  สำหรับค่าใช้จ่าย  ให้รายงานขอรับการสนับสนุนตามการใช้จ่ายจริง) 

๒.๓  คำสั่งการดำนินงานที่ผ่านมา       
ในเรื่องของ EM มีคำสั่งที่เกี่ยวข้อง  ดังนี้
๒.๓.๑ หนังสือ  กสล.รร.กสร.กสร.ทบ. ที่  กห  ๐๔๒๖.๗.๔/   -       ลง   ๒๐ ก.ค.๔๔
(ข้อ  ๒.๓ ให้ ร.อ.อดุลย์  ปานสกุล เป็นเจ้าหน้าที่โครงการจัดทำเครื่องดื่มบำรุงสุขภาพ (EM) หรือ น้ำสกัดชีวภาพ)  
๒.๓.๒  หนังสือ กยข.รร.กสร.กสร.ทบ.ด่วนมาก ที่ กห ๐๔๒๖.๗.๓/๑๘๗๑  ลง ๑๑ ก.ย.๔๔   เรื่อง  การจัดวิทยากรบรรยายพิเศษให้กับสมาชิกกลุ่มสัมนา และผู้แทนสมาคมแม่บ้าน  รร.กสร.กสร.ทบ.

๓.  แผนการดำเนินงานตามโครงการ
๓.๑  ขั้นตอนการดำเนินงาน

 


                                                                                                                         ทบ.๕๐๐ - ๓๐๐
                                                                                                               หน้า  ๔   ของ ๑๐  หน้า



๓.๑.๑  ขออนุมัติ “ โครงการการบำบัดน้ำเสียด้วยชีวภาพ (อีเอ็ม) รร.กสร.ศสร. “
๓.๑.๒  ระยะเวลาดำเนินการ  มี.ค.๔๗  -  ส.ค.๔๗ (เป็นโครงการนำร่อง  ใช้เวลา รวม ๖ เดือน)                     
๓.๑.๓  ดำเนินการจัดทำ EM ขยายขึ้น  โดยขยายเชื้ออย่างต่อเนื่อง ตลอดระยะเวลาดำเนินการตามโครงการ (๖ เดือน)  และนำไปใช้ตามหลักการบำบัดน้ำเสียด้วย EM  ในเขตสุขาภิบาลของ รร.กสร.ศสร.
๓.๑.๔  แบ่ง EM ที่ขยายแล้วให้แก่ นขต.รร.กสร.ศสร.ที่ขอรับการสนับสนุน นำไปเพื่อใช้ในการกำจัดน้ำเสีย  ที่หน่วยสำนักงานของตน เช่น ใช้ราดห้องน้ำ – ห้องส้วม , ร่องระบายน้ำ และจุดที่มีขยะต่าง ๆ
๓.๑.๕   ถ้าน้ำเสียจุดใดที่มีกลิ่นเหม็น   จะขออนุมัติทำ “ สุโตจู “ (EM 5) เป็นครั้งคราว เพื่อการประหยัด
๓.๑.๖  ถ้าน้ำเสียจุดใดที่มีกลิ่นเน่าเหม็นมาก ๆ   จะขออนุมัติทำปุ๋ยแห้ง  “โบกาฉิ “  เป็นครั้งคราว เพื่อการประหยัด

๓.๒  วิธีดำเนินการ  (วิธีทำ และการนำไปใช้)     ตามผนวก  ก

๓.๓  เครื่องมือและวัสดุที่ใช้  
๓.๓.๑  ถังพลาสติกทรงโอ่งพร้อมฝาปิด ขนาด ๑๕๐ ลิตร  (ไว้สำหรับเก็บ EM ที่ขยายเชื้อแล้วพร้อมที่จะนำไปใช้ )     จำนวน  ๑๐   ใบ      
๓.๓.๒  ถังน้ำดื่มขนาด  ๒๐  ลิตร  (ไว้สำหรับเก็บ หัวเชื้อ EM  และกากน้ำตาล )  จำนวน    ๖   ใบ
๓.๓.๓  ถังอลูมิเนียมอัดลมใช้พ่นน้ำยา  (ใช้งานพ่น EM ตามร่องน้ำ สถานที่ขยะ , คอกสัตว์ต่าง ๆ  และที่สกปรกทั้งหลาย เป็นส่วนรวม)    จำนวน   ๒  ชุด
๓.๓.๔  กระดานไวท์บอร์ดสีขาว  (ใช้เขียน โครงการ,วิธีทำ  และการนำไปใช้ และการแจกจ่าย )                                      จำนวน    ๔   แผ่น

๓.๔   สถานที่   ที่ทำโครงการ “ การบำบัดน้ำเสียด้วยชีวภาพ (อีเอ็ม) รร.กสร.ศสร.”
- ใช้สถานที่ที่เลี้ยงสุกร  และ ที่โครงการเกษตรของ รร.กสร.ศสร. (รวม  ๒ จุด)                                                                                                                                
๓.๕  เจ้าหน้าที่ชุดปฏิบัติงาน    ใน “ โครงการบำบัดน้ำเสียด้วยชีวภาพ (อีเอ็ม) รร.กสร.ศสร.”
๓.๔.๑   ร.อ.อดุลย์          ปานสกุล                 หัวหน้าชุดปฏิบัติงาน
๓.๔.๒   ร.อ.สมชาย        บุญเพ็ชร               รองหัวหน้าชุดปฏิบัติงาน                    
๓.๔.๓   พ.ต.สุรเดช         เดชเสถียร                ที่ปรึกษาฝ่ายเทคนิค
๓.๔.๔  จ.ส.อ.สุจินต์        คุณพันธ์             เจ้าหน้าที่ (ประจำ ที่ โครงการเกษตร  ฯ)
๓.๔.๕ จ.ส.อ.ไชโย           บัวสด               เจ้าหน้าที่ (ประจำ ที่ โครงการเกษตร ฯ)
๓.๔.๖  จ.ส.อ.ไพโรจน์      รักยงษ์              เจ้าหน้าที่ (ประจำ ที่โครงการเลี้ยงสุกร ฯ)



                                                                                                                       ทบ.๕๐๐ - ๓๐๐
                                                                                                           หน้า  ๕   ของ  ๑๐  หน้า



๓.๔.๗  จ.ส.อ.ศุภณัฐ       กาญจนอัตถ์                 เจ้าหน้าที่
๓.๔.๘  จ.ส.อ.สุวัฒน์        โกศลสมบูรณ์               เจ้าหน้าที่
๓.๔.๙   พลทหารกองประจำการ ที่ โครงการ ฯ    เป็น   พลลูกมือ 


๔. ความต้องการงบประมาณ
๔.๒  ค่าวัสดุ – อุปกรณ์    ที่ใช้จ่ายตามความเป็นจริง
๔.๒.๑  ค่าหัวเชื้อ  EM        จำนวน    ๑  ลิตร                                    เป็นเงิน          ๗๕     บาท
๔.๒.๒  ค่ากากน้ำตาล  ๘๐  กก. ๆ  ละ ๔ บาท                                    เป็นเงิน        ๓๒๐     บาท
๔.๒.๓  ค่าถังพลาสติก พร้องฝาปิดมีหูหิ้ว ขนาด ๑๕๐ ลิตร ๑๐ ใบ ๆ ละ       บาท     เป็นเงิน           บาท
๔.๒.๔  ค่าถังน้ำดื่มพลาสติก  ขนาด ๒๐ ลิตร   จำนวน   ๖  ใบ  (โดยจะขอรับการสนับสนุนจากสมาคมแม่บ้าน ฯ       เพื่อเป็นการประหยัด )                                                           เป็นเงิน             -       บาท
๔.๒.๕  ค่าเครื่องพ่นละอองฝอย (ถังอลูมิเนียมอัดลม)  ๒ ชุด ๆ ละ ๑,๑๕๐ บาท เป็นเงิน     ๒,๓๐๐     บาท
๔.๓.๖  กระดานไวท์บอร์ดสีขาว  จำนวน  ๔  แผ่น ๆ ละ ๒๘๐ บาท                   เป็นเงิน    ๑,๑๒๐     บาท     ๔.๓.๗  ปากกาเขียนไวท์บอร์ด สีดำ และสีน้ำเงิน อย่างละ ๑ โหล ๆ ละ     บาท   เป็นเงิน                   บาท
๔.๓.๘  สมุดบันทึกรายงาน การจัดทำ EM และการแจกจ่าย  ๒ เล่ม ๆ ละ      บาท  เป็นเงิน                 บาท
                             รวมเป็นเงินทั้งสิ้น   ๗,๙๑๓    บาท  (เจ็ดพันเก้าร้อยสิบสามบาทถ้วน)

    ๕. ผลที่จะได้รับเมื่อโครงการนี้เสร็จสมบูรณ์
๕.๑  บำบัดมลพิษในน้ำเสียที่เกิดจากสิ่งแวดล้อมเป็นพิษต่าง ๆ ได้
๕.๒  ปรับปรุงสภาพดิน น้ำ เข้าสู่วงจรการย่อยสลายที่ดี ลดการพังทลายของดิน
๕.๓   เป็นการสร้างสรร ส่งเสริมความรู้   ทัศนคติ  และการปฏิบัติที่เป็นรูปธรรม  ในด้านการอนุรักษ์ธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม  ตามแนวทางพระราชดำริ
๕.๔  ยังสามารถใช้ส่งเสริมผลิตผล ทางการเกษตร 
๕.๕  การสุขาภิบาล  และการพัฒนาคุณภาพชีวิตของกำลังพล รร.กสร.ศสร.ดีขึ้น
                                      ------------------------------------------------------

                                                            ขอรับรองว่าถูกต้อง
                                                                            (ลงชื่อ)  ร.อ.อดุลย์   ปานสกุล     
                                                                                           ( อดุลย์   ปานสกุล )               
                                         นายทหารเวชกรรมป้องกัน หน่วยตรวจโรค รร.กสร.ศสร./นายทหารโครงการ
                                                                                               ๑   ก.พ. ๔๗

 


                                                                                                                       ทบ.๕๐๐ - ๓๐๐
                                                                                                             หน้า  ๖   ของ  ๑๐  หน้า 



เอกสารอ้างอิง
๑.  “ การเปลี่ยนแปลงของอาหาร ในเชิงสรีรวิทยา “    เอกสารการสอนชุดวิชา โภชนศาสตร์สาธารณสุข      หลักสูตรปริญญาตรีสาธารณสุขศาสตร์   สาขาวิทยาศาสตร์สุขภาพ  มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช  หน่วยที่  ๖     ๒๕๓๓     หน้า   ๓๙๐
๒.  “ การสุขาภิบาลอาหาร “     เอกสารการสอนชุดวิชา อนามัยสิ่งแวดล้อม       หลักสูตรปริญญาตรีสาธารณสุขศาสตร์ สาขาวิทยาศาสตร์สุขภาพ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช หน่วยที่ ๙   ๒๕๓๓ หน้า  ๔๒๓ -๔
๓.  “ การกำจัดน้ำเสีย “ เอกสารการสอนชุดวิชาอนามัยสิ่งแวดล้อม  สาขาวิทยาศาสตร์สุขภาพ  หลักสูตรปริญญาตรีสาธารณสุขศาสตร์  มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช     หน่วยที่   ๖     ๒๕๓๒       หน้า   ๒๘๙
๔.  “ จุลินทรีย์กับการเกิดโรค “   เอกสารการสอนชุดวิชา วิทยาศาสตร์ชีวภาพ        หลักสูตรปริญญาตรีสาธารณสุขศาสตร์ สาขาวิทยาศาสตร์สุขภาพ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช หน่วยที่๑๐  ๒๕๓๒ หน้า   ๘๑ , ๘๘
๕.  “ การประยุกต์ใช้  EM “    นิตยสารยุทธโกษ  ปีที่ ๑๐๖  ฉบับที่  ๓ ประจำเดือน เม.ย.– พ.ค.- มิ.ย. ๔๑ หน้า   ๕๘ - ๙
๖.  “ โครงการชีววิถีเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน อันเนื่องมาจากพระราชดำริ “  Biological  Way of Live For Sustainable Development    เอกสารประชาสัมพันธ์  การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย   ๙ พ.ย.๒๕๔๔  

๗.(สนใจรายละเอียดเพิ่มเติม ได้ที่ http://www.emkyusei.com/index1.htm )

                                                  -------------------------------------------------

 

 

 

 

 

ทบ.๕๐๐ – ๓๐๐
หน้า  ๗  ของ  ๑๐  หน้า

ผนวก  ก           การจัดทำ EM เพื่อบำบัดน้ำเสีย
 ตามโครงการ “  การบำบัดน้ำเสียด้วยชีวภาพ (อีเอ็ม) รร.กสร.ศสร.”

 

วิธีทำ

  1. EM ขยาย

             คือ การทำให้ได้จุลินทรีย์ที่แข็งแรง  มีประสิทธิภาพ ได้เพิ่มจำนวนมากขึ้น
ส่วนผสม        - EM                    ๑    ส่วน  (๒ ช้อนโต๊ะ)
- กากน้ำตาล         ๑    ส่วน  (๒ช้อนโต๊ะ)
- น้ำสะอาด           ๒๐  ส่วน  (๑ ลิตร)
หรือ   -  EM                 ๑       ลิตร
-  กากน้ำตาล       ๑      ลิตร
-  น้ำสะอาด        ๒๕    ลิตร


วิธีทำ   -   ใส่น้ำสะอาดในภาชนะที่สะอาดที่ต้องการตามส่วน   ไม่ควรใช้ภาชนะที่เป็นแก้ว    เพราะเมื่อจุลินทรีย์เพิ่มจำนวน  จะเกิดแก๊สทำให้แตกได้
-   ใส่ EM ผสมกากน้ำตาล ลงในน้ำที่เตรียมไว้ ผสมต่ำกว่าขอบภาชนะประมาณ ๒ นิ้ว  คนให้ทั่ว  ปิดฝาให้สนิท มิดชิด  หมักไว้อย่างน้อย ๓ วัน แล้วค่อยนำไปใช้ ถ้าใช้ไม่หมด  ต้องปิดฝาให้มิดชิด
-   เมื่อครบ ๓ วันขึ้นไป  นำไปขยายโดยใช้ส่วนผสมข้างต้นได้อีก
-   วัสดุที่ใช้แทนกากน้ำตาลได้ มี น้ำอ้อย,น้ำตาลสด ,น้ำมะพร้าว,น้ำซาวข้าว,น้ำผลไม้ที่คั้นสด ๆ อาทิ น้ำส้ม  น้ำสับปะรด  ฯลฯ  ไม่ใส่สารกันบูด  หรือน้ำตาลทรายแดงผสมน้ำข้น ๆ อย่างใดอย่างหนึ่ง แทนกากน้ำตาล ได


วิธีใช้ 
- EM ขยายนี้  ควรใช้ให้หมด ภายใน ๓ เดือน
-  EM  ที่ขยายแล้ว นำไปใช้ ฉีดพ่น  รด  ราด เพื่อบำบัดน้ำเสีย  บำบัดกลิ่นเหม็นในฟาร์ม และจุดที่มีกลิ่นเหม็น ในที่ต่าง ๆ (ทุกวัน หรือ  ๓ วัน/ครั้ง)
-  EM ขยาย ผสมน้ำสะอาด  ๕๐ - ๒๐๐ เท่า ใช้ทันที ควรใช้ให้หมด พ่น  ฉีด   ราด   กลิ่นจากซากพืช ซากสัตว์ และกลิ่นจากห้องน้ำ-ห้องส้วม  กลิ่นจะค่อย ๆ จางหายไป

  1. EM 5 (สุโตจู)

            ส่วนผสม
๑. เหล้าขาวไม่เกิน ๔๐ ดีกรี ๑ ส่วน  หรือ ๑ ขวด  หรือ  ๑  ลิตร
๒. น้ำส้มสายชู ๕%           ๑  ส่วน  หรือ ๑ ขวด  หรือ  ๑  ลิตร  

 

 
                                                                                                                           ทบ.๕๐๐ – ๓๐๐
                                                                                                                หน้า  ๘   ของ  ๑๐  หน้า

 

 ๓.  EM                    ๑ ส่วน  หรือ ๑ ขวด  หรือ  ๑  ลิตร
๔.  กากน้ำตาล           ๑ ส่วน  หรือ ๑ ขวด  หรือ  ๑  ลิตร
๕.  น้ำสะอาด             ๖-๑๐  ส่วน     หรือ  ๑  ถัง

 วิธีทำ   -  นำกากน้ำตาลผสมเขย่าให้เข้ากัน  ใส่เหล้าขาว และ น้ำส้มสายชู
-  ใส่ EM คนให้เข้ากัน

  1.  ปิดฝาภาชนะให้สนิท  หมักไว้ ๑๐-๑๕ วัน
  2. เขย่าภาชนะทุกวัน เช้า - เย็น  เพื่อไม่ให้เกิดการนอนก้น  แล้วเปิดฝาเพื่อระบายก๊าซออก วันละ ๒ ครั้ง หลังจากเขย่า  ภาชนะที่ใช้หมักนี้ควรเป็นถังพลาสติก
  3.  เมื่อครบกำนด ก็นำไปใช้ได้ กำจัดกลิ่นเหม็น  และพวกแมลงวัน ,แมลงต่าง ๆ  ดีมาก สามารถเก็บไว้ได้นานถึง ๓ เดือน  แต่ต้องเปิดฝา ระบายก๊าซออกเป็นครั้งคราว


  1. ปุ๋ยแห้ง  (หรือ โบกาฉิ)

    ส่วนผสม 
๑. มูลสัตว์ ต่าง ๆ เช่น สุกร  เป็ด  ค้างคาว  วัว ฯลฯ นำมาผึ่งให้แห้ง ๑ ส่วน หรือ ๑กระสอบ
๒.แกลบดิบ  หรือ ฟางแห้ง  หรือ หญ้าแห้ง  หรือ ใบไม้แห้ง  หรือ ผักตบชวาแห้ง  หรือ  ขี้เลื่อย  ๑  ส่วน  หรือ  ๑ กระสอบ
๓.  รำละเอียด  หรือ  มันสำปะหลังป่น  หรือ  คายข้าว  ๑ ส่วน  หรือ  ๑ กระสอบ
๔.  EM + กากน้ำตาล  อย่างละ ๒  ช้อนโต๊ะ  ผสมน้ำ ๑๐ ลิตร  หรือ ๑ ถัง คนให้เข้ากัน

วิธีทำ

  1. คลุกรำละเอียด  กับมูลสัตว์แห้งที่บด หรือย่อยให้เล็กเข้าด้วยกัน
  2. นำแกลบดิบ หรือวัสดุที่ใช้แทนตัดสั้น ๆ จุ่มลงในถังน้ำที่ผสม EM + กากน้ำตาล ไว้  ช้อนเอามาคลุก กับรำและมูลสัตว์ที่ผสมไว้แล้ว คลุกส่วนผสมทั้งหมดให้เข้ากัน
  3.  ความชื้นให้ได้  ๔๐ - ๕๐ %  ดูได้จากการทำส่วนผสมเมื่อบีบเป็นก้อน จะไม่มีน้ำไหลออกจากง่ามนิ้ว  และแตกเมื่อคลายมือออก  หรือเมื่อทิ้งลงพื้น แสดงว่าใช้ได้

    4. นำส่วนผสมไปใส่กระสอบ  ถุงปุ๋ย  หรือ ถุงอาหารสัตว์ ที่อากาศถ่ายเทได้ ๓/๔ ของกระสอบ ไม่ต้องกดให้แน่น  มัดปากกระสอบไว้  พลิกกระสอบแต่ละด้านทุกวัน   วันที่ ๒ - ๓  จับกระสอบดูจะร้อนอุณหภูมิประมาณ  ๔๐๐ C – ๔๕๐ C     วันที่  ๔-๕ จะค่อย ๆ เย็นลง  จนอุณหภูมิปกติ  เปิดกระสอบดูจะได้ปุ๋ยแห้งร่วน นำไปใช้ได้

 

 

ทบ.๕๐๐ – ๓๐๐
หน้า  ๙   ของ  ๑๐  หน้า


๕.  หากไม่มีกระสอบ  หรือทำปริมาณมาก  เมื่อผสมกันดีแล้ว  ให้นำไปกองบนกระสอบป่าน  หรือฟางแห้งที่ใช้รองพื้น หนาประมาณ ๑ ฟุต  แล้วคลุมด้วยกระสอบ หรือ สแลน  กลับวันละ ๑-๒ ครั้ง  ให้อากาศถ่ายเททั่วถึง ประมาณ ๕-๗ วัน  ดูให้อุณหภูมิปกติปุ๋ยแห้งร่วนดี  เก็บใส่ถุงไว้ใช้

 
การทำปุ๋ยแห้ง ๒๔ ชั่วโมง    (การขยายปุ๋ยแห้ง) 
สามารถนำปุ๋ยแห้งมาขยายภายใน ๑ วัน  เพื่อลดต้นทุนการผลิต และประหยัดได้มาก
ส่วนผสม    ๑.  ปุ๋ยแห้ง  ๑ ส่วน  หรือ  ๑ กระสอบ

                ๒.รำละเอียด หรือมันสำปะหลังป่น  ๑/๒  ส่วน  ๑/๒  กระสอบ
                ๓.ฟาง หรือ หญ้าแห้ง หรือ ใบไม้แห้ง  ฯลฯ ตัดสั้น ๆ ๑๐ ส่วน  หรือ ๑๐ กระสอบ
                ๔.EM + กากน้ำตาล  อย่างละ ๒ ช้อนโต๊ะ ผสมในน้ำ ๑ ถัง เตรียมไว้

             วิธีทำ   ๑.  นำรำละเอียดผสมปุ๋ยแห้งให้เข้ากัน

                        ๒. นำฟาง / ใบไม้แห้ง  จุ่มลงในถังน้ำ  บีบพอหมาด  (เหมือนทำปุ๋ยแห้ง วางกองกับพื้นที่ปูลาด  หรือฟางแห้งประมาณ ๓ นิ้ว
                        ๓.นำส่วนผสมของรำกับปุ๋ยแห้งโรยให้ทั่ว  ทำเป็นชั้น ๆ  จะใช้พื้นที่กว้างยาวเท่าไรก็ได้  แต่ความสูงไม่เกิน  ๑ ฟุต หรือ ๑ ศอก  หรือ ไม่เกินหัวเข่า   เสร็จแล้วเอากระสอบ หรือ สแลน  หรือถุงปุ๋ย หรือ ใบตองแห้ง ฟาง   คลุมไว้
                        ๔.หมักไว้  ๑๘ ชั่วโมง  กลับปุ๋ยข้างล่าง ขึ้นข้างบนให้อากาศผ่านได้ทั่วถึง และให้แห้งง่าย  คลุมทิ้งไว้อีก  ๖ ชั่วโมง  จะได้ปุ๋ยแห้ง ๒๔ ชั่วโมง (๑ วัน)   นำไปใช้ได้

การทำปุ๋ยน้ำจากปุ๋ยแห้ง (ใช้ใน ๑ วัน) 
ส่วนผสม     -  ปุ๋ยแห้ง  (โบกาฉิ)   ๒  กก.    +      กากน้ำตาล   ๑/๒   แก้ว      +      น้ำ   ๒๐๐   ลิตร
วิธีทำ      -  ให้นำส่วนผสมทั้งหมด  มาผสมให้เข้ากัน  แช่ไว้ในช่วงเย็น  และให้นำไปใช้ได้ในช่วงเช้า

 

 ทบ.๕๐๐ – ๓๐๐
หน้า  ๑๐   ของ  ๑๐ หน้า

การนำไปใช้  ตามหลักการบำบัดน้ำเสีย ด้วย EM    ดังนี้
    ๑.  น้ำเสียทั่ว ๆ ไป    ให้นำ EM ขยาย  ผสมน้ำ อัตรา ๑ : ๑๐,๐๐๐  ส่วน  รด  ราด ตามท่อระบายน้ำ หรือ ผสมลงในถังน้ำชำระล้าง  หรือราดลงในบ่อน้ำเสีย  ช่วยบำบัดน้ำเสีย  และฉีดพ่นที่คอกปศุสัตว์
     ๒.  น้ำเสียที่มีกลิ่นเหม็น  ให้นำ สุโตจู (EM5) และ EM ขยาย  และ น้ำ   อัตรา ๑ : ๑ : ๕๐๐  เท่า  ใส่ลงในบ่อน้ำเสีย  หรือ ท่อระบายน้ำ   ใส่ทุก ๑ -  ๒ สัปดาห์  ตามปริมาณน้ำและกลิ่น  กลิ่นเหม็นหายไปในช่วงวันที่ ๓ -  ๕  ใช้ต่อไปอีก ๒ - ๓ เดือน  จะช่วยให้ไม่ต้องใช้เครื่องตีน้ำ  เป็นการลดต้นทุนค่าไฟฟ้าย่อยสลายตะกอน ที่เป็นอินทรีย์วัตถุ จนหมดไป
     ๓.  น้ำเสียที่มีกลิ่นเหม็นมาก ๆ   ให้ใส่ปุ๋ยแห้ง โบกาฉิ  โรยให้ทั่ว   อัตรา ๑ กก. :  น้ำ ๑๐ ลบ.ม.     กลิ่น
จะหมดไป

การนำไปใช้  ตามหลักการกำจัดขยะด้วย  EM    ดังนี้

            ๑. ในครัวเรือน   -  ถ้ามีถุง หรือ ถุงขยะ ให้นำ EM ขยาย  พ่น  กลบดินบาง ๆ  และ ทิ้งต่อไปเรื่อย ๆ ทำสลับกันทุกครั้งจนเต็ม  ไปขุดหลุมใหม่  บ่อ  หลุม  ที่กลบแล้ว จะไม่มีกลิ่นเน่าเหม็น  ต้นไม้ที่อยู่ใกล้ ๆ  จะเจริญงอกงามดี
            ๒. ถ้าเป็นกองขยะจำนวนมาก   

- ให้นำ EM ขยาย ผสมน้ำ ๕๐-๒๐๐ เท่า  ฉีดพ่นให้ทั่ว จนกว่ากลิ่นจะจางหายไป กระดาษ หรือเศษวัชพืช  วัสดุที่ย่อยได้ จะถูกย่อยสลาย ยุบตัวลง  นำขยะมาทิ้งได้อีก
            ๓.หากมีกลิ่นเหม็นมาก  ให้ใช้ สุโตจู (EM5) ผสมน้ำฉีดให้ทั่ว

 

                                              -----------------------------------------------------------

                                                                     ตรวจถูกต้อง
                                                                             (ลงชื่อ)     ร.อ. อดุลย์  ปานสกุล
                                                                                                ( อดุลย์   ปานสกุล )
                                                                                                  นายทหารโครงการ

(สนใจรายละเอียดเพิ่มเติม ได้ที่ http://www.emkyusei.com/index1.htm )