อาสารักษาดินแดน  (อส.)            

 

          อส. เป็นส่วนหนึ่งของกิจการอาสารักษาดินแดน ขึ้นอยู่กับกระทรวงมหาดไทย โดยเจ้าหน้าที่ฝ่ายทหารเป็นเจ้าหน้าที่โครง    กิจการอาสารักษาดินแดนนี้ เดิมมีความมุ่งหมายเพื่อฝึกอบรมคนไทย ให้รู้จักหน้าที่ในการป้องกันรักษาประเทศชาติในเวลาสงคราม ซึ่งได้เริ่มดำเนินการมาตั้งแต่ปี ๒๔๘๔
          ในชั้นแรกตอนการให้เป็นกองกำลังใช้ต่อต้านข้าศึก แต่ต่อมาเกิดการขาดแคลนอาวุธยุทโธปกรณ์ และเกรงว่าอาจจะเป็นภัยแก่ราษฎรมากเกินไป จึงเปลี่ยนความมุ่งหมายให้มาทำหน้าที่ช่วยรบปฏิบัติการร่วมกับทหาร และยกเลิกไปเมื่อสิ้นสงครามโลกครั้งที่ ๒
          ภายหลังกระทรวงมหาดไทยและกระทรวงกลาโหมได้รื้อฟื้นกิจการ อส.ขึ้นใหม่ โดยออกเป็น พ.ร.บ.กองอาสารักษาดินแดน พ.ศ.๒๔๙๗ และให้กระทรวงมหาดไทยดำเนินกิจการกองอาสารักษาดินแดนมาจนทุกวันนี้    กิจการของ อส.ได้พัฒนาให้มีประสิทธิภาพเพิ่มขึ้นเรื่อย  ๆ
          จนถึงปี ๒๕๑๖ ทบ.ได้จัดตั้งหน่วยรับผิดชอบทางฝ่ายอำนวยการขึ้นเพื่อจัดการประสานงาน, วางแผน, กำกับดูแลกิจการ อส.    โดยมีความมุ่งหมายที่จะปรับปรุงประสิทธิภาพของ อส. ให้สามารถทำการปราบปราม ผกค.อย่างได้ผล      โดยจัดเจ้าหน้าที่ฝ่ายทหารเป็นเจ้าหน้าที่โครงให้แก่ กองร้อยอาสารักษาดินแดนจังหวัด  (ร้อย อส.จ.) ในตำแหน่งที่สำคัญ เช่น ผบ.ร้อย, ผบ.หมวด, ผบ.หมู่, จ่ากองร้อย เป็นต้น

 


                   สรุปความเป็นมาเกี่ยวกับกิจการอาสารักษาดินแดน
         -   10  ก.พ. 2497  พ.ร.บ. กองอาสารักษาดินแดน
         -   พ.ศ. 2504 กองอาสารักษาดินแดน ขึ้นอยู่กับ  กระทรวงมหาดไทย และ กระทรวงกลาโหม ร่วมกัน
         -   เป็นองค์กรขึ้นอยู่กับ  มท.  มีลักษณะ      เป็น  “ นิติบุคคล ”

               การดำเนินงานภายใต้กำกับดูแล และนโยบาย
  
                  - สภาความมั่นคงแห่งชาติ    
                  - คณะกรรมการกลางกองอาสารักษาดินแดน
                     ( รมว.มท. เป็นประธาน  , รมว.กห. เป็นรองประธาน )
                  - ขณะปฏิบัติหน้าที่  เป็น “ เจ้าพนักงาน ” ตามกฎหมายลักษณะอาญา 

       ภารกิจของ อส.
                        1.บรรเทาภัยที่เกิดจากธรรมชาติ และการกระทำของข้าศึก
                        2.ทำหน้าที่ตำรวจ ร่วมกับพนักงานปกครอง หรือตำรวจ
                        3.รักษาสถานที่สำคัญและการคมนาคม
                        4.ป้องกันจารกรรม  สดับตรับฟัง  และรายงานข่าว
                        5.ให้ความสะดวกฝ่ายทหาร  ตามที่ร้องขอ  , บั่นทอนกำลังข้าศึก
                        6.เป็นกำลังสำรองพร้อมสนับสนุนทหาร  เมื่อจำเป็น

 

ภารกิจตาม พ.ร.บ.กองอาสารักษาดินแดน

                          -  บรรเทาภัย
                      -  รักษาความสงบเรียบร้อย
                      -  รักษาสถานที่สำคัญและการคมนาคม
                      -  ป้องกันจารกรรมและหาข่าว
                      -  ให้ความสะดวกฝ่ายทหาร บั่นทอน  กำลังข้าศึก
                      -  เป็นกำลังสำรองพร้อมสนับสนุนทหารเมื่อจำเป็น

                                                            ภารกิจอื่น ๆ

 
  1. การรักษาความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของประเทศ
  2.  การป้องกันและปราบปรามการลักลอบตัดไม้ทำลายป่า
  3.  การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
  4.  การปราบปรามอาวุธสงคราม
  5.  การป้องกันและปราบปรามอาชญากรรม
  6.  การดำเนินการตามโครงการ อส.กู้ภัย ในการช่วยเหลือผู้ประสบ อุบัติเหตุ
  7. การป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยและอัคคีภัย
  8. การรักษาความสงบเรียบร้อยในศูนย์อพยพ พระตำหนัก สถานที่ราชการ
    เส้นทางคมนาคม   และสถานที่สำคัญอื่น ๆ
  9.  การเผยแพร่ประชาธิปไตย
  10.  การพัฒนาท้องถิ่นตามโครงการ อส.สัมพันธ์
  11.  การเฝ้าตรวจและป้องกันประเทศ
  12.  การผลักดันผู้อพยพ และสนับสนุนฝ่ายทหาร
  13.  การปฏิบัติภารกิจอื่น ๆ ตามนโยบายของรัฐบาล
 
     

            กองร้อยอาสารักษาดินแดนจังหวัด

  1. ร้อย.อส.จ.เดิม จัดตั้งตาม พ.ร.บ.กองอาสารักษาดินแดน พ.ศ. 2497 จังหวัดละ 2 กองร้อย
  2. พ.ศ.2517 มติ ค.ร.ม.ให้ กห. และ มท. ร่วมกันปรับปรุง ร้อย.อส.จ.
  3. พ.ศ.2518 จัดตั้ง ร้อย.อส.จ.ขึ้นใหม่ จนถึงปัจจุบัน

       มี จำนวน 46 กองร้อย ใน 46 จังหวัด

ขีดความสามารถ ร้อย.อส.จ.

     

 

มุ่งพัฒนากิจการกาสารักษาดินแดนให้มีความเข้มแข็งสามารถปฏิบัติภารกิจในการรักษา
ความมั่นคง ของชาติได้้อย่างมีประสิทธิภาพ

  1. มีการจัดคล้ายกับ ร้อย อวบ.ของทหารราบ
  2. มีอาวุประจำกาย และอาวุธประจำหน่วย
  3. ใช้เป็นกำลังสนับสนุนฝ่ายทหารในการปราบปราม ผกค.
 
     

สายการบังคับบัญชา

 
  1. ผบ.อส.               รมว.มท.
  2. รอง ผบ.อส.        รมช.มท.
  3. ผช.ผบ.อส.         ปลัด มท./รอง ปลัด มท./จเรตำรวจ
  4. หน.ฝอ.บก.อส.    อปค.
  5. ผบ.อส.จ.           ผู้ว่าราชการจังหวัด
  6. รอง ผบ.อส.จ.     รอง ผู้ว่าราชการจังหวัด
  7. ผบ.ร้อย.อส.       นอภ./น.สัญญาบัตร/ปลัดอำเภอ
  8. ผบ.มว.อส.        ปลัดอำเภอ./น.ชั้นประทวน
  9. ผบ.หมู่.อส.        กำนัน/น.ชั้นประทวน
 
     
     

                ยศของ ผบ.ชา

 
  1. นายกองใหญ่                     @ นายหมู่ใหญ่       
  2. นายกองเอก                      @ นายหมู่เอก
  3. นายกองโท                       @ นายหมู่โท
  4. นายกองตรี                        @ นายหมู่ตรี
  5. นายหมวดเอก
  6. นายหมวดโท
  7. นายหมวดตรี
 
     

ชั้นของ สมาชิก อส.

   สมาชิก อส.
สมาชิกตรี
 สมาชิกโท
  สมาชิกเอก

สมาชิก อส. มี 3 ประเภท

1. สำรอง
     2. ประจำกอง
   3. กองหนุน

การลงทัณฑ์

     ก. ภาคทัณฑ์
     ข. ทัณฑกรรม
   ค. กักบริเวณ

 

                                             ทบ.ให้การสนับสนุนกิจการ อส.ดังนี้ 
                                                 1. ให้การสนับสนุนการจัดตั้ง ร้อย อส.จ
                                                 2. ให้การสนับสนุน  ด้านกำลังพล
                                                 3. ให้การสนับสนุน  ด้านการส่งกำลังบำรุง
                                                 4. ให้การสนับสนุน ด้านการฝึกอบรม
 

           ทบ.ให้การสนับสนุน การฝึกอบรมผู้บังคับบัญชา และสมาชิก อส.จำนวน ๙ หลักสูตร
                                          1. หลักสูตรฝ่ายอำนวยการ อส.
                                          2. หลักสูตร ผบ.ร้อย.อส.
                                          3. หลักสูตร ผบ.มว.อส.  
                                          4. หลักสูตรชั้นนายร้อยเหล่า ร. 
                                          5. หลักสูตรข่าวกรองผู้บังคับบัญชา อส.  
                                          6.  หลักสูตร สมาชิก อส.ผู้นำหน่วย  
                                          7. หลักสูตร การข่าวเบื้องต้น อส.
                                          8. หลักสูตร  อส.พยาบาล
                                          9. หลักสูตร อส.จัดตั้งและทดแทน

 

สำนักงานฝ่ายอำนวยการทหาร
กองบัญชาการกองอาสารักษาดินแดน
หน่วยบัญชาการกำลังสำรอง

                             ประวัติจัดตั้ง สน.ฝอท.บก.อส.นสร.
                                      -  พ.ศ.2517 จัดตั้ง สำนักงานที่ปรึกษา บก.อส.
                                      -  เป็นอัตรากำลังพลพิเศษฝากไว้กับ นสร.ทบ.
                                      -  (นสร.ในปัจจุบัน ) ใช้ อฉก.หมายเลข 2700
                                      -  พ.ศ.2526 เปลี่ยนชื่อเป็น      “ สำนักงานฝ่ายอำนวยการทหาร “

                             ภารกิจของ สน.ฝอท.บก.อส.นสร.
                                     -  ควบคุม อำนวยการ ประสานงาน และกำกับ ดูแลเจ้าหน้าที่โครงฝ่ายทหาร
                                     -  ให้ข้อเสนอแนะเรื่อง กำลังพล,การข่าวยุทธการและการฝึก,การส่งกำลังบำรุง
                                       การจัดตั้งหน่วย และการฝึกอบรม
                                     -  ตรวจเยี่ยม ให้คำแนะนำ กำกับดูแล กองร้อยอาสารักษาดินแดน
                            บทบาทของ  สน.ฝอท.บก.อส.นสร.
                                     -  เป็นที่ปรึกษาของ กองบัญชาการกองอาสา   รักษาดินแดน
                                     -  เป็นหน่วยประสานงานระหว่าง   กระทรวงกลาโหม กับ กระทรวงมหาดไทย
                                     -  เป็นหน่วยกระตุ้นการพัฒนา กิจการอาสารักษาดินแดน
                                     -  เป็นฝ่ายอำนวยการของ กองบัญชาการกองอาสารักษาดินแดน                  
                                     -  เป็นตัวแทนของ กอ.รมน.ในการควบคุม กำกับดูแลและรับผิดชอบ จนท.โครงฝ่ายทหาร
                                        ทั้ง ทบ.และ ทร.

 

การปฏิบัติงานที่สำคัญของหน่วย 

 
  1. ประสานการปฏิบัติให้มีการฝึกอบรม อส.
  2. ตรวจเยี่ยมให้คำแนะนำ ร้อย.อส.จ.
  3. ร่วมกับ บก.อส.ตรวจนิเทศงาน ร้อย.อส.
  4. ประสานให้การสนับสนุน  จนท. ทหารปฏิบัติงานใน ร้อย.อส. 3 จว.ชายแดนภาคใต้
  5. ประสานให้การสนับสนุน อาวุธยุทโธปกรณ์ให้ บก.อส.
  6. ร่วมกับ บก.อส.กลั่นกรองคัดเลือก ร้อย.อส.ดีเด่น ประจำปี
 
     
     

 

   
 
วิสัยทัศน์
 
 
มุ่งพัฒนากิจการกาสารักษาดินแดนให้มีความเข้มแข็ง  สามารถปฏิบัติ
ภารกิจ ในการรักษา ความมั่นคงของชาติได้อย่างมีประสิทธิภาพ
 
     
 
พันธกิจ
 
 
ให้คำปรึกษาและกำกับดูแลการดำเนินงานของกองร้อยอาสารักษาดินแดน
และการประสานงานในการสนับสนุนการฝึกอบรมสมาชิกอาสารักษาดินแดน
และสนับสนุน การจัดหาอาวุธยุทโธปกรณ์ให้กับกองบัญชาการกองอาสารักษาดินแดน
 

 

   

 

  พ.ต.อดุลย์ ปานสกุล  
ภัณฑารักษ์ ส่วนการศึกษา โรงเรียนการกำลังสำรอง ศูนย์การกำลังสำรอง
เรียบเรียง  ๒๖ พ.ย.๒๕๕๐